Projekt Archeologiczny Condesuyos







W roku 1996 Andyjska Misja Archeologiczna (obecnie OBP) rozpoczęła realizację Projektu Archeologicznego Condesuyos we współpracy z archeologami z Katolickiego Uniwersytetu NMP w Arequipie i z udziałem specjalistów z Hiszpanii, Niemiec i Argentyny. Projekt ten jest realizowany w oparciu o porozumienie o współpracy naukowej zawarte między Uniwersytetem Warszawskim i Uniwersytetem Katolickim „Santa María” w Arequipie. Kierownikiem projektu jest profesor Uniwersytetu Warszawskiego dr hab. Mariusz S. Ziółkowski, jego zastępcą archeolog arequipeński dr Luis Augusto Belan Franco, doradcą zaś uznany badacz dr Máximo Neira Avendaño. Od początku w pracach projektu uczestniczy także arequipeński architekt-konserwator i archeolog Gonzalo Presbitero Rodriguez, który od 2006 r, kieruje sub-projektem konserwatorskim na stanowisko Maucallacta. Poza obydwowma wymienionymi uczelniami, wsparcia finansowego udzielają projektowi polskie Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego (w formie grantów badawczych), jak również inne instytucje państwowe, samorządowe, akademickie i kulturalne obu krajów.

Obszar poddany badaniom projektu to prowincje Castilla i Condesuyos w departamencie Arequipa. Prace obejmują tworzenie archeologicznej mapy regionu, badania inkaskiej sieci osadniczej, jak również analizę możliwości stworzenia tu nowego szlaku turystycznego. Do rozpoznania i rejestracji stanowisk archeologicznych (obecnie ich lista przekracza 120 pozycji )na rozległym obszarze wokół wulkanów Coropuna i Solimana wykorzystuje się analizę zdjęć lotniczych tego regionu jak również szeroko zakrojone badania powierzchniowe. Do tej pory przeprowadzono również badania archeologiczne na najważniejszych stanowiskach w tym przede wszystkim na stanowisku Maucallacta (dystrykt Pampacolca w prowincji Castilla), które objęły eksplorację i konserwację chullp i innych budowli monumentalnych oraz rozległej platformy z systemem podziemnych kanałów. W trakcie prac odkryto również ushnu i wykonano sondaż archeologiczny na terenie śmietniska w obrębie obszaru ceremonialnego, który dostarczył serii datowań radiowęglowych i licznych fragmentów diagnostycznej ceramiki, a w rezultacie interesujących danych na temat chronologii stanowiska i czynności rytualnych realizowanych w strefie ceremonialnej.

Istotnym celem badań, oprócz prac podjętych w Maucallacta i innych odkrytych stanowiskach, jest rekonstrukcja regionalnej hierarchii osadnictwa i uchwycenie jego rytualnych i gospodarczych funkcji w obrębie tej części imperium inkaskiego. W tym kontekście niezwykle znaczącego odkrycia dokonano na stanowisku Ccopán (dystrykt Andaray, prowincja Condesuyos) dzięki informacjom udostępnionym przez arequipeńskiego współpracownika projektu, Andresa Valdivia Salas i inż. Guido Guzmán. Na stanowisku tym znajduje się monumentalny grobowiec wykonany w imperialnej kamieniarce inkaskiej, w którego wnętrzu członkowie projektu znaleźli szczątki osobnika wysokiej rangi, najprawdopodobniej pierwotnie pochowanego na specjalnym kamiennym tronie umieszczonym w obrębie tej samej budowli.

Wśród wielu innych stanowisk rozpoznanych w ostatnim czasie, do najważniejszych należy zaliczyć grupę stanowisk o charakterze wyraźnie ceremonialnym położonych w okolicach poziomicy 4700 metrów n.p.m .. Stanowisko Coropuna Plaza, zespół z dużym placem ceremonialnym położony na południowych zboczach wulkanu Coropuna, bezpośrednio powyżej Maucallacty. Stanowisko Minticocha, leżące na zboczach wulkanu Solimana stanowisko inkaskie z najwyżej położonym znanym budynkiem typu kallanka, znajduje się ono powyżej innego ważnego centrum ceremonialnego związanego z kultem Solimany; Queyo które jest prawdopodobnie znaną z tekstów kolonialnych świątynią Solimany o nazwie Canjirca. Niezwykle ciekawie wygląda jaskinia z malowidłami naskalnymi Alhuiri położona powyżej doliny Orcopampy, będące jeszcze w czasach kolonialnych miejscem składania ofiar, w tym samym kontekście mieści się odkrycie mumii znajdującej się w schronisku skalnym na północ od wulkanu Coropuna, której do dziś pasterze składają ofiary.
Wyniki dotychczasowych badań zostały opublikowane w trzech tomach biuletynu Andes (2000, 2000/2001 oraz 2005 – patrz Publkikacje)


Uczestnicy projektu