Ośrodek Badań Prekolumbijskich Uniwersytetu Warszawskiego (OBP) jest samodzielną jednostką naukowo-badawczą na Wydziale Historycznym UW, realizującą badania w zakresie archeologii, antropologii fizycznej i etnohistorii Ameryk. OBP powstał na bazie Andyjskiej Misji Archeologicznej (AMA) utworzonej w 1988 roku na mocy rozporządzenia JM Rektora Uniwersytetu Warszawskiego. Głównymi obszarami zainteresowań OBP są region środkowoandyjski oraz mezoamerykański. Należy podkreślić, że prace badawcze o tej tematyce (obejmujące również obszar Mezoameryki) prowadzono w Instytucie Archeologii już od połowy lat sześćdziesiątych, w Zakładzie Antropologii Historycznej kierowanym przez profesora Andrzeja Wiercińskiego, mistrza i opiekuna licznej grupy polskich amerykanistów, wśród nich obecnego kierownika OBP, dra hab. prof. UW Mariusza S. Ziółkowskiego. Powołanie specjalistycznej jednostki, jaką jest OBP pozwoliło na intensyfikację działalności polskich badaczy, zwłaszcza na terenie Peru. W pierwszych latach swego istnienia Ośrodek skoncentrował się na badaniach w regionie Nazca dzięki umowie z Projektem Nasca Włoskiej Misji Archeologicznej (Centro Italiano Studi e Ricerche Archeologiche Precolombine - CISRAP) kierowanej przez prof. dr Giuseppe Orefici. Ścisła współpraca z archeologami włoskimi trwa aż do dziś (Projekt Antaras nasquenses i Projekt Tiwanaku-Kantatallita). Pracownicy Ośrodka Badań Prekolumbijskich UW współpracowali ponadto z innymi projektami i misjami zagranicznymi i polskimi, a zwłaszcza z archeologami z Pontyfikalnego Uniwersytetu Katolickiego (Pontificia Universidad Católica del Perú) w Limie, Peru, między innymi na stanowiskach Vicús Vicús i Chulucanas. W latach 1989 i 1990 OBP zrealizował projekt badawczy w dolinie Chancay pod kierownictwem dra Andrzeja Krzanowskiego, a także badania terenowe w innych krajach obszaru andyjskiego: Chile, Boliwii i Ekwadorze. W tym ostatnim kraju działalność OBP skoncentrowała się na stanowisku Ingapirca w prowincji Canar , gdzie, począwszy od roku 1981, zostały wykonane badania archeoastronomiczne, które dowiodły stosowania przez Inków efektu " światła i cienia " w celach rytualnych w określonych momentach roku, czemu służyła specjalna orientacja głównych budowli ceremonialnych. We współpracy z Laboratorium Radiowęglowym Politechniki w Gliwicach OBP realizuje inny ambitny projekt, jakim jest stworzenie pierwszej i największej bazy danych datowań radiowęglowych trzech krajów obszaru andyjskiego: Peru, Boliwii i Ekwadoru. Baza ta, zawierająca ponad 2800 dat C14, została opublikowana w roku 1994, a obecnie dostępna jest także w Internecie (BAZA DANYCH C14) .
Od roku 1996 aż do dziś OBP we współpracy z archeologami z Katolickiego Uniwersytetu Santa María (Universidad Católica Santa María) w Arequipie, Peru, realizuje Projekt Archeologiczny Condesuyos.
W roku 1999 dzięki współpracy i zaproszeniu ze strony Instytutu Antropologii i Historii (Instituto de Antropología e Historia) w Gwatemali i kierownictwa Projektu Triángulo członkowie OBP rozpoczęli również badania na stanowiskach kultury Majów w Gwatemali.
W 2002 roku Ośrodek Badań Prekolumbijskich Uniwersytetu Warszawskiego i Pontyfikalny Uniwersytet Katolicki Peru (PUCP) w Limie rozpoczęli pierwszy wspólny archeologiczny projekt badawczy Valle de Culebras, kierowany przez specjalistów z obu Uniwersytetów i prowadzony w ramach umowy bilateralnej zawartej pomiędzy UW i PUCP Lima.
W roku 2007 OBP UW i Włoska Misja Archeologiczna (CISRAP - Brescia), we współpracy z Unidad Nacional de Arqueología w Boliwii (UNAR) rozpoczęli realizację Projektu Archeologicznego Tiwanaku - Kantatallita.